نکات کلیدی:
· داروهای مهارکننده SGLT2تنها برای ۲۲٪ از بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ و ASCVDتجویز شده است.
· داروهای GLP-1تنها برای ۲۵.۳٪ از گروه مورد مطالعه تجویز شده است.
· احتمال تجویز داروهای GLP-1برای زنان بیشتر از مردان بوده است.
۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶- بر اساس دادههای منتشر شده در American Journal of Preventive Cardiology، اکثر بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ و بیماری قلبی-عروقی آترواسکلروتیک (ASCVD) تثبیتشده، داروهای مهارکننده SGLT2یا آگونیستهای گیرنده GLP-1دریافت نمیکنند.
در تحلیل پروندههای الکترونیک پزشکی از یک سیستم درمانی واحد، پژوهشگران دریافتند که از میان بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ و ASCVD، تنها ۲۵.۳٪ داروهای GLP-1 و ۲۲٪ داروهای مهارکننده SGLT2 دریافت کردهاند. دکتر سانگیتا آر. کاشیاپ، دستیار رئیس امور بالینی در بخش غدد، دیابت و متابولیسم در مرکز پزشکی یویورک-پرسپیتاریان / ویل کورنل، بیان کرد که این دادهها نشان میدهند هر دو دسته از این داروها، علیرغم مزایای بالقوه، کمتر از حد لازم تجویز میشوند.
دکتر کاشیاپ درباره این یافتهها گفت: «من غافلگیر شدم. انتظار نرخهای بسیار بالاتری را داشتم، بهویژه در یک مرکز مراقبتهای تخصصی. از طریق این تحلیل سخت است که بدانیم آیا این موضوع به هزینه درمانها، دسترسی، یا ترجیحات بیمار و سوگیری پزشک مربوط بوده است یا خیر. اما میدانیم که در مجموع، این داروها کمتر از حد لازم مورد استفاده قرار میگیرند.»
دکتر کاشیاپ و همکارانش یک مطالعه کوهورت گذشتهنگر روی ۸,۰۹۶ بزرگسال مبتلا به دیابت نوع ۲ و ASCVDتثبیتشده انجام دادند (میانگین سنی ۶۹.۴ سال؛ ۳۸.۸٪ زن). دادهها برای تمام بزرگسالانی که از ژوئن ۲۰۱۶ تا اوت ۲۰۲۳ حداقل دو بار به درمانگاه مراجعه کرده بودند، جمعآوری شد.
یافته های این مطالعه
در گروه مورد مطالعه، ۸۵.۶٪ استاتین دریافت کرده بودند، ۷۸.۱٪ داروهای کاهنده گلوکز داشتند، ۲۲٪ مهارکننده SGLT2و ۲۵.۳٪ آگونیست GLP-1دریافت کرده بودند.
بزرگسالانی که داروهای SGLT2 دریافت میکردند، جوانتر بودند (میانگین سنی ۶۷.۷ در مقابل ۶۹.۹ سال)، احتمال مرد بودن آنها بیشتر بود (۶۸.۷٪ در مقابل ۵۹٪)، احتمال داشتن بیمه درمانی خصوصی بیشتر بود (۲۸.۸٪ در مقابل ۲۱.۹٪)، HbA1cبالاتری داشتند (۷.۱٪ در مقابل ۶.۹٪) و شیوع بیماری مزمن کلیوی (۲۳.۹٪ در مقابل ۲۰.۸٪) و نارسایی قلبی (۲۳.۱٪ در مقابل ۱۵٪) در آنها بیشتر بود (P< .005 برای همه موارد).
بزرگسالانی که داروهای GLP-1 دریافت میکردند، احتمال جوانتر بودن (میانگین سنی ۶۵.۴ در مقابل ۷۰.۹ سال)، زن بودن (۴۲٪ در مقابل ۳۸٪)، سفیدپوست غیر اسپانیاییتبار بودن (۵۸٪ در مقابل ۵۶٪) و داشتن بیمه درمانی خصوصی (۳۶.۷٪ در مقابل ۱۸.۹٪) بیشتری نسبت به گروه غیردریافتکننده داشتند. علاوه بر این، دریافتکنندگان GLP-1دارای BMIبالاتر (۳۷.۲ در مقابل ۲۹.۹ کیلوگرم بر متر مربع) و شیوع بالاتر فشار خون (۹۵.۳٪ در مقابل ۹۴.۴٪)، دیسلیپیدمی (۷۰.۲٪ در مقابل ۶۰.۷٪)، CKD(۲۲.۷٪ در مقابل ۲۱.۷٪) و چاقی (۶۱٪ در مقابل ۴۲.۶٪) بودند. میزان نارسایی قلبی در دریافتکنندگان GLP-1کمتر بود (۱۵٪ در مقابل ۱۷.۴٪؛ P< .005).
در تحلیل چندمتغیره، احتمال تجویز مهارکنندههای SGLT2برای زنان مبتلا به ASCVD در مقایسه با مردان کمتر بود (OR تعدیل شده = ۰.۸). در مقابل، احتمال تجویز GLP-1برای زنان جهت پیشگیری ثانویه از ASCVD بیشتر از مردان بود (aOR =۱.۱۸).
پیامدهای بالینی
دکتر کاشیاپ گفت که تفاوتهای جنسیتی یکی از جالبترین یافتههای این مطالعه بود و متخصصان سلامت باید در هنگام تجویز این داروها نسبت به سوگیریهای احتمالی محتاط باشند.
او افزود: «ما باید این داروها را بدون توجه به جنسیت تجویز کنیم و نباید با زنان متفاوت برخورد کنیم؛ مثلاً بگوییم ̎ما تو را برای چاقی درمان میکنیم اما برای بیماری قلبی نه̎، و در مقابل به یک مرد بگوییم ̎ما تو را برای بیماری قلبی یا نارسایی قلبی درمان میکنیم اما به مسائل وزنی تو توجه نمیکنیم̎. پزشکان در حال حاضر این درمانها را بر اساس فنوتیپ (ظاهر و ویژگیهای فردی) تجویز میکنند، نه بر اساس ریسک قلبی-عروقی.»
دکتر کاشیاپ پیشنهاد کرد که یکی از راههای اطمینان از تجویز و استفاده از درمانهای بهینه توسط بیماران، همکاری نزدیک با داروسازان است.
او افزود: «داروسازانی هستند که در بخش مدیریت وزن ما فعالیت میکنند. آنها در تنظیم دوز (Titration) و بررسی عوارض جانبی دارو کمک میکنند. این موضوع مهم است زیرا پزشکان زمان بسیار محدودی دارند و ممکن است نتوانند تمام این موارد را بررسی کنند. ما همچنین از داروسازان برای تنظیم دوز انسولین استفاده میکنیم. داروسازان در زمینه مشاوره و آموزش بسیار عالی عمل میکنند.»
منبع:
https://www.healio.com/news/endocrinology/20260914/many-adults-with-type-2-diabetes-atherosclerotic-cvd-not-prescribed-sglt2s-or-glp1s